Η αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που επιβαρύνει 440.000 συνταξιούχους πέρα από τη φορολογία, φαίνεται πως μετατίθεται στην επόμενη κυβέρνηση. Ύστερα από διαδοχικές αναβολές, το ζήτημα θα συζητηθεί στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου στις 4 Νοεμβρίου 2026. Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η απόφαση θα έρθει το 2027 και πάντως μετά τις εκλογές. Έτσι, ενδεχόμενη παρέμβαση της νέας κυβέρνησης θα αφορά το 2028.
Η σημερινή κυβέρνηση δεν έκανε καμία κίνηση ώστε να αλλάξει το 2027 η δομή της ΕΑΣ. Η μείωση της εισφοράς έμεινε εκτός σχεδιασμού, για να δοθεί στη θέση της μεγαλύτερη αύξηση από την αρχικά προβλεπόμενη στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων. Το ποσό διαμορφώθηκε τελικά στα 400 ευρώ, από 300 ευρώ, και αποτελεί τη 13η εθνική σύνταξη. Το επίδομα διευρύνθηκε επίσης, καθώς καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ τα ηλικιακά παραμένουν. Θα το λαμβάνουν πλέον όλοι οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών και οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας άνω των 60 ετών.
Αφού η ΕΑΣ δεν αναμορφώνεται ούτε το 2027, οι 440.000 συνταξιούχοι που την πληρώνουν θα έχουν και τη νέα χρονιά διπλή μείωση εισοδήματος. Εκτός από την επιβάρυνση της μνημονιακής εισφοράς, οι αυξήσεις που θα πάρουν είναι 2,8% μεικτά, δηλαδή κάτω από τον πληθωρισμό. Συνολικά, από το 2010 μέχρι σήμερα, οι συνταξιούχοι που καταβάλλουν την ΕΑΣ έχουν απολέσει περίπου 10 δισ. ευρώ.
Με τον ισχύοντα τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ, περισσότερο αδικημένοι είναι συνταξιούχοι δύο κατηγοριών:
- Όσοι παίρνουν σύνταξη από 1.784 ευρώ έως 2.080 ευρώ. Σε αυτή την κλίμακα η εισφορά διπλασιάζεται και φτάνει το 6%, έναντι 3% για συντάξεις από 1.468 ευρώ έως 1.783 ευρώ.
- Όσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις άνω των 2.200 ευρώ μεικτά ή έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τα 3.500 ευρώ. Τις συντάξεις αυτές παίρνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι. Οι κρατήσεις ξεκινούν από 220 ευρώ τον μήνα και φτάνουν να ισοδυναμούν με μία κατώτατη σύνταξη 500 έως 600 ευρώ.
Στις 7 Οκτωβρίου αναβλήθηκε ξανά η συζήτηση στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ που αφορά 440.000 συνταξιούχους. Η υπόθεση μεταφέρθηκε για τις 4 Νοεμβρίου 2026.
Προσφυγές
Το δικαστήριο καλείται να κρίνει αν η εισφορά θα υπολογίζεται στη διαφορά της σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ. Αν αποφανθεί ότι ο υφιστάμενος υπολογισμός της ΕΑΣ παραβιάζει συνταγματικές αρχές, η εισφορά αλληλεγγύης θα πρέπει να επιβάλλεται με πιο αναλογικό σύστημα και να μειωθεί για 440.000 συνταξιούχους. Παράλληλα θα ανοίξει νέος κύκλος προσφυγών για αναδρομικά, με τους συνταξιούχους να διεκδικούν τις διαφορές από τις κρατήσεις που καταβάλλουν σήμερα.
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι η ίδια η διατήρηση της ΕΑΣ, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 η κράτηση επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, με οκτώ κλιμάκια και συντελεστές από 3% έως 14%. Το επίμαχο είναι ότι, όταν ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα πάνω από το όριο. Η ΕΑΣ, μαζί με πόρους από άλλες πηγές, χρηματοδοτεί το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), τον κουμπαρά για την αλληλεγγύη των γενεών. Μέχρι το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι στο ΑΚΑΓΕ θα έχουν σωρευθεί πάνω από 23 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά θα χρησιμοποιηθούν μελλοντικά, όταν κορυφωθούν οι συνέπειες της δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού, ώστε οι συντάξεις να καταβάλλονται απρόσκοπτα.
Αδικίες
Το σημερινό σύστημα διατηρεί και διαιωνίζει σημαντικές αδικίες για τους συνταξιούχους που υποχρεούνται να καταβάλλουν την ΕΑΣ.
Μία από αυτές είναι η διπλή φορολόγηση όσων πληρώνουν εισφορά υπέρ ΕΑΣ. Για την κατηγορία αυτή δεν τηρείται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ ετήσιου εισοδήματος, όπως ισχύει για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες, αφού οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι επιβαρύνονται με παρακράτηση λόγω ΕΑΣ από το πρώτο ευρώ.
Ο e-ΕΦΚΑ παρακρατεί την εισφορά υπέρ ΕΑΣ στην πηγή και την υπολογίζει στο αρχικό μεικτό ποσό της σύνταξης. Σε δεύτερο στάδιο υπολογίζει την εισφορά υπέρ υγείας, ύψους 6%, και στο τελευταίο στάδιο επιβάλλεται ο φόρος. Έτσι, για το ίδιο ποσό, οι υπόχρεοι σε ΕΑΣ έχουν διπλή επιβάρυνση, καθώς στην περίπτωσή τους δεν ισχύει η προοδευτική κλίμακα.
Και το 2027 η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην τιμαριθμοποίηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, με στόχο η ετήσια αύξηση να μην οδηγεί τον συνταξιούχο σε υψηλότερο συντελεστή ΕΑΣ. Τη νέα χρονιά τα όρια των κλιμακίων θα ανέβουν κατά 2,8%, στον ίδιο ρυθμό με τις συντάξεις.
Για συντελεστή 3% το πρώτο όριο αυξάνεται από 1.468,01 ευρώ σε 1.509,11 ευρώ. Το όριο του 6% διαμορφώνεται στα 1.832,49 ευρώ, του 7% στα 2.155,87 ευρώ και του 9% στα 2.479,25 ευρώ. Για το 10% φτάνει τα 2.802,64 ευρώ, για το 12% τα 3.126,01 ευρώ, για το 13% τα 3.449,39 ευρώ και για το 14% τα 3.772,78 ευρώ.

































